Φώτης Παπαθανασίου – Ριχάρδος Βάγκνερ, Η Μουσική Των Θεών & Τα Βαγκνερικά Μυστήρια

Ο Ριχάρδος Βάγκνερ (1813-1883) υπήρξε ο μεγάλος αναμορφωτής της όπερας και ο οραματιστής δημιουργός του «Συνολικού Έργου Τέχνης» (Gesamtkunstwerk), βαδίζοντας στα πρότυπα της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας. Κανένας τομέας της τέχνης δεν έμεινε ανεπηρέαστος από τα συγκλονιστικά μουσικά του δράματα: από τη μουσική και την ποίηση μέχρι τη γλυπτική και τη ζωγραφική, γενιές δημιουργών άντλησαν έμπνευση από τον «Τριστάνο», τον «Ιπτάμενο Ολλανδό» και την εμβληματική τετραλογία, «Το Δαχτυλίδι του Νιμπελούνγκ».

Πέρα από τη μουσική, καθοριστικός υπήρξε ο ρόλος του στην πολιτική σκέψη και τη φιλοσοφία. Τα έργα του συνθέτουν ένα αυτοτελές μυστηριακό σύστημα και μια κλιμακωτή διδασκαλία που εδράζεται σε ένα ιδιαίτερο ρεύμα της δυτικής παράδοσης—ένα σύστημα που παραμένει εν πολλοίς ανεξερεύνητο, έναν αιώνα μετά τον θάνατό του.

Ο συγγραφέας, Πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Εταιρείας Βάγκνερ και βαθύς μελετητής του έργου του, προσεγγίζει το «φαινόμενο Βάγκνερ» βασιζόμενος στις πλέον αξιόπιστες πηγές: τα κείμενα του ίδιου του δημιουργού και τις μαρτυρίες όσων έζησαν στο στενό του περιβάλλον. Η έκδοση εμπλουτίζεται με σπάνιο εικονογραφικό υλικό, χρηστικούς πίνακες και εκτενή βιβλιογραφία, καθιστώντας την παρούσα μελέτη ένα απαραίτητο «Βαγκνερικό εγχειρίδιο».

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ,

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η ΖΩΗ ΤΟΥ Ρ. ΒΑΓΚΝΕΡ

• Τα τρυφερά χρόνια της νεότητας (1814-1832)

• Πρώτες δημιουργίες, πρώτες αναζητήσεις (1833-1842)

• Καπελμάιστερ στη Δρέσδη: Αυλικός και επαναστάτης (1842-1849)

• Οι σπόροι του Gesamtkunstwerk (1850-1855)

• Τριστάνος και Ιζόλδη: Από τους Βέζεντονκ στον Λουδοβίκο Β’ (1856-1865)

• Γαλήνη και δημιουργία στο Τρίμπσεν (1866-1871)

• Βρίσκει τη Μέκκα του στο Μπάυροϊτ (1872-1879)

• Γνωστικός από συμπόνια, πεθαίνει στη Βενετία (1879-1883)

ΒΑΓΚΝΕΡ ΚΑΙ ΝΙΤΣΕ

ΤΟ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ Ρ. ΒΑΓΚΝΕΡ

• Οι απόψεις του Βάγκνερ για την τέχνη – Η αισθητική του

• Η γέννηση της όπερας από την τραγωδία

• Το ολοκληρωμένο έργο τέχνης

• Η δύναμη του μύθου

• Η κατασκευή του Gesamtkunstwerk: α) Έμπνευση, β) Τα μέσα

ΒΑΓΚΝΕΡ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

• Επανάσταση στη Δρέσδη

• Προς έναν πολιτισμικό γερμανισμό

• Ο Βάγκνερ και ο αντισημιτισμός

• Ο Βάγκνερ και οι αντισημιτικοί κύκλοι

• Μοιραία πειθώ

• Ένας μυστικιστικός φυλετισμός

• Βαγκνερισμός και Εθνικοσοσιαλισμός

• Πέραν της πολιτικής: Απόλλων και Ιησούς

Ο ΒΑΓΚΝΕΡΙΚΟΣ ΕΣΩΤΕΡΙΣΜΟΣ

• Η Τέχνη πρέπει να έχει σκοπό

• Σκοπός: Μια μυητική διαδικασία

• Η σημασία του Μύθου

• Έμπνευση και χρώματα

• Οι ανατολικές επιρροές

• Η δυτική μεσαιωνική παράδοση και οι Χοενστάουφεν

• Η Προραφαηλιτική Αδελφότητα

• Το ιπποτικό ιδεώδες στο βαγκνερικό έργο

• Τροβαδούροι και Αλβιγηνοί

• Η σφαγή των Αλβιγηνών

• Δάντης και Fedeli d’Amore

• Η Δέσποινα των Λογισμών

• Το Δισκοπότηρο και η Λόγχη

• Μερικά απρόσμενα κείμενα

• Μουσική μαγεία

• Η μυητική διαδικασία

• Fedeli d’Amore και Τάντρα-Γιόγκα

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α: Η επίδραση του Σοπενχάουερ στον Βάγκνερ
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β: Χρονολογία της ζωής του Ρ. Βάγκνερ

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΕΡΓΩΝ ΤΟΥ Ρ. ΒΑΓΚΝΕΡ

• Όπερες και Μουσικά Δράματα

• Ορχηστρικά Έργα

• Χορωδιακά Έργα

• Τραγούδια (Lieder)

• Μουσική για πιάνο

• Διάφορα

• Ενορχηστρώσεις – Μεταγραφές

• Κυριότερα Λογοτεχνικά Έργα

ΕΠΙΛΕΓΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Ι. Έργα του ιδίου του Ρ. Βάγκνερ
ΙΙ. Βιογραφίες
ΙΙΙ. Άλλα έργα